حميدرضا تلخابي - جغرافياي تلخاب(فراهان)

Click for a larger view

نوشته شده در چهارشنبه 22/3/1387ساعت 10:41 عصر توسط حميدرضا تلخابي
نظرات ديگران()

حوضه ابخيز تلخاب با مساحتي برابر 92/54هکتار از لحاظ تقسيمات استاني در بخش فراهان شهرستان تفرش (دهستان فشک) واز لحاظ موقعيت جغرافيايي بين طول هاي 56/33/49 تا 39/40/49 ودر عرض هاي جغرافيايي 39/45/34 تا 16/40/34 واقع گرديده است واز طرف شمال با روستاي ارزومند،از طرف غرب با روستاي ضيااباد،از طرف شرق با چاقر

واز طرف جنوب با روستاي کاظم اباد همسايه است همچنين از طرف شمال غرب با روستاي رکين ،از طرف جنوب غرب با روستاي شيرين اباد وعباس اباد،شمال شرقي با کلاواز طرف جنوب شرق با روستاي فشک همسايه است .

بلند ترين نقطه ارتفاعي کوه قوش قيه سي درشمال منطقه با ارتفاع 2239متر از سطح ابهاي ازاد و پست تريننقطه حوضه که در محل خروجي زير حوضه aمي باشد داراي ارتفاع 3/1837متر از سطح دريا است .

تلخاب در شمال منطقه فراهان قرار گرفته است که فاصله ان از طريق جاده اسفالته تا فرمهين 30کيلو متر وتا شهر اراک 65 کيلومتر وتا تهران 270کيلو متر است وبزرگترين روستاي فراهان مي باشد ودر مجموع 183/0از کل مساحت استان را شامل مي شود.

هواشناسي:

از نظر هواشناسي حوضه داراي متوسط بارندگي 304 ميليمتر ، درجه حرارت متوسط56/11سانتيگراد،حجم بارندگي کل حوضه تلخاب9/ 15 ميليون متر مکعب ،ميانگين درجه حرارت حد اکثر 4/18سانتي گراد و ميانگين حد اقل ساليانه 34/5سانتي گراد است . منطقه از لحاظ اقليم داراي اقليم نيمه خشک ،متوسط رطوبت ساليانه 2/52در صد،تعداد روز هاي يخبندان114 روز ،تعداد روز هاي ابري ساليانه 61/32 روز ، متوسط

ساعات افتابي ساليانه 9/2981 ساعت ،تبخير وتعرق واقعي309ميلي متر ،تبخير وتعرق پتانسيل ساليانه961 ميليمتر مي باشد. با توجه به اين ارقام واطلاعات مي توان توجه داشت که اين منطقه براي احداث سد مناسب ميباشد چون هم از لحاظ پوشش گياهي –ژئومورفولوژي ورواناب سطحي داراي محيطي بالا مي باشد و از نظر اب وهوايي حوضه تلخاب وبخصوص بخش فراهان به دليل همجواري با کوير ميقان اراک سبب شده است که زمستان هاي سرد خشک وتابستان هايي تا حدودي گرم داشته باشد.

شواهد ژئومرفولوژيکي عملکرد گسل هاي تبرته و تلخاب در فرونشست چاله ميقان

يکي از مهمترين شواهد ژئومرفولوژيکي ميزان و نحوه عملکرد خطوط گسلي، ويژگيهاي ژئومرفولوژيک عوارض پيرامون آنها و به ويژه مرفولوژي مخروط افکنه ها و سلسله مراتب آنها از نظر زماني، مکاني و توپوگرافي است. محدوده تحت بررسي، چاله مرفوتکتونيکي کوير ميقان اراک مي باشد. از آنجا که متغيرهاي مؤثر در تکامل ژئومرفولوژيکي اين حوضه فراتر از خط تقسيم پيرامون آن عمل نموده اند، بنابراين محدوده تحت بررسي به چهار گوش نقشه زمين شناسي قم تعميم داده شده است. فرضيه تحقيق ارتباط هيدرولوژيکي در حوضه مسيله و چاله ميقان اراک را حکايت مي کند. براساس اين فرضيه، حوضه ميقان تا اواخر پليوستوسن يکي از زير حوضه هاي چاله مسيله بوده است. سرانجام فعاليت گسل هاي حاشيه اي(گسل هاي تلخاب و تبرئه) و جهش گرابني آنها موجب تفکيک چاله ميقان از حوضه مسيله شده است. بررسي شواهد موجود از جمله مرفولوژي مخروط افکنه هاي قديمي و جديد، موقعيت، جهات و جهش گسل ها، رسوب شناسي چاله ميقان و همچنين بررسي اختلاف ارتفاع موجود بين سطوح مخروط افکنه اي قديمي و خط تقسيم بين حوضه هاي ميقان و چاله مسيله از مهمترين شواهدي هستند که فرضيه فوق را اثبات مي کنند.

گسل تلخاب

اين مرز بصورت گسل خميده با راستاي شمال غرب - جنوب شرق از مزوزوئيک تا کواترنري فعال بوده و زون هفتاد قله را از زون آشتيان - نراق (يا رشته کوههاي آتشفشاني اروميه - دختر) جدا ميکند. اين گسل از روستاي تلخاب در شمال غرب حوضه (شمال غرب فرمهين) تا جنوب غرب به سمت کوههاي هفتاد قله ادامه دارد. اين گسل در سالهاي اخير از نظر زلزله خيزي فعال بوده و به نظر مي رسد ادامه آن به سمت دليجان و کوههاي هستيجان (مسير جاده دليجان - اصفهان) کشيده شده باشد.

بررسي نقشه گسل حوضه آبريز اراک نشان داد که هر يک از گسل هاي تلخاب و تبرته ضمن اصلي بودن داراي گسل هاي مجموعه گسل فرعي به موازات خود مي باشند

زبان وگويش مردم تلخاب

زبان مردم تلخاب خلجي ميباشد و خلج ها از ايل هاي قديمي کشورند و خاستگاه اين ايل بر اساس سوابق تاريخي در کشور افغانستان بوده است و گفته مي شودخاستگاه انان از منچوري چين است .البته گفته مي شود که اين ايل در برابر مغولان صف آرايي کرد و در برابر آنها ايستادگي نمود ودر زمان سلطان محمد خوارزمشاه بين او و بزرگان قوم خلج اختلاف مي افتد و در نهايت خلجها لشگر سلطان محمد را ترک ميکنند .

زبان خلجي و ترکي هر دو داراي يک خاستگاه اند و هردوريشه مغولي دارند ويا از زبان غزها منشعب شده اند. هر کلمه که در زبان ترکي با "ت شروع شود در زبان خلجي با " د " شروع مي شود مثلا" در ترکي دگرمان =تگرمان = آسيابمي باشد . در روستا هاي زيادي در فراهان و آشتيان و قم به اين زبان تکلم ميکنندمثل واشقان در منک نوده و ماستر و خلجستان . زبان خلجي در عين حال با زبانهاي هند و اروپايي مثل انگليسي قرابت دارد مثلا"کلور همان سرد کننده ياکولر است ويا برک به معني بريده شدن شير خوراکي است و يا کلمات تا تاو آتا به معني پدر و اوت يا هوت به معناي گرما در هردو زبان مشترکند.در اين زبان مثل ترکي وانگليسي صفت قبل از موصوف قرار ميگيرد .مثلا" قارا تن يا پيراهن سياه که دقيقا" برعکس زبان فارسي است .

از لحاظ دستور زبان به ? صيغه منتهي ميگردد. مثلا" صرف فعل ديدن در زبان خلجي بدين صورت است :

کرديم =ديدم-کردي-کرده - کرديگ -کردلر -کررلر

کرايم= ميبينم

کرميشم=ديده ام

کرررم = ميبينم

کر ميشتم = ديده بودم

گرميشتک = ديده بوديم

مردم خوب روستاي همخون و خونگرم تلخاب باعث افتخار مردم فراهان اند .زيرا از لحاظ اقتصادي فعال و همراه و همدل با مردم منطقه اند .اين روستا بزرگترين روستاي کشور در زمينه توليد گوشت قرمز است و در کشور داراي رتبه اول از اين لحاظ مي باشد.

اين روستا در عين حال پر جمعيت ترين روستاي منطقه فراهان است وبا 850خانوار و جمعيتي حدود 3500نفر در سال1385بزرگترين روستاي فراهان محسوب ميشود .

از لخاظ امکانات رفاهي و بهداشتي و آموزشي نسبت به ساير روستا هاي منطقه وضعيت مطلوبي دارد.منبع: وبلاگ فراهان انلاين

ترکي خلج:
اين لهجه از زبان ترکي که منحصر به کشور ايران مي باشد توجه دانشمندان ترک شناش جهان را به خود جلب کرده است. طبق بر آوردي که در سال 2000 ميلادي صورت گرفته حدود 50 هزار نفر ترک خلج در شمالشرق شهر اراک در استان مرکزي و نيز پراکندگي اندکي در برخي مناطق استان قم دارند.
ترکي خلجي شباهت بسيار به ترکي آذري دارد ليکن کلمات ترکي باستان بصورت انحصاري در اين لهجه بوفور يافت مي شود و در حقيقت اين لهجه از ترکي را تبديل به پلي براي محققان ترکي باستان براي نيل به ترکي مادر کرده است. طبق نظريه نوع بندي بر اساس شيوه مکتوب، ترکي به سه دوره تقسيم مي شود:
1- ترکي باستان: شامل زبان گوي ترک،اويغوري وقرقيزي باستان
2-ترکي ميانه داراي سه شاخه زير:
الف- دوره تثبيت زبان ادبي ترکي اويغوري و پيرايش متون مانوي و بودائي
ب- دوره زبان ادبي ترکي چاغاتاي
پ- دوره زبان ادبي ترکي اوغوزي و قبچاقي
3- ترکي نوين، شامل همه زبان هاي ترکي معاصر .
در حقيقت دانشمندان ترک شناس قبل از معطوف شدن به وجود لهجه ترکي خلجي در ايران ناچار بودند براي تحقيق در دوره هاي ترکي باستان و ميانه به کتب مکتوب و سنگ نوشته ها و اسناد تاريخي استناد نمايند ولي لهجه ترکي خلجي به عنوان شاهدي زنده در مقابل دانشمندان قرار گرفت.
البته ترکي باستان يک زبان مرده همانند زبان اوستايي نيست زيرا که ترکي معاصر ادامه منطقي همان شيوه است. در حاليکه اکثر زبانهاي مرده مثل اوستايي نه از زبان ديگر ريشه گرفته آند و نه در زبان ديگري اداوه يافته‌اند.

نوشته شده در سه‏شنبه 31/2/1387ساعت 3:2 عصر توسط حميدرضا تلخابي
نظرات ديگران()

+ مکان هاي با نام تلخاب

نام 12روستا در فرهنگ جغرافياي ايران آمده است که تمامي اين روستا ها به نام تلخ اب يا تلخاب شهرت دارند ونام آنها به قرار زير است:

1 - دهي از دهستان فراهان علياست که در بخش فرمهين شهرستان اراک واقع است و 1320 تن سکنه دارد (از فرهنگ جغرافيايي ايران (2 ج

2--دهي از دهستان زنجانرود است که در بخش مرکزي شهرستان زنجان واقع است و410 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 2)

3- دهي از دهستان شهر ويران است که در بخش حومه شهرستان مهاباد واقع است و 480تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج )

4- دهي از دهستان آتش بيک است که در بخش سراسکندر شهرستان تبريز واقع است و435 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج2)

5- دهي از دهستان هندميني است که در بخش بدره شهرستان ايلام واقع است و180 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 5)

6- دهي از دهستان بهمئي سرحدي است که در بخش کهکيلويه شهرستان بهبهان واقع است و200 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج6)

7- دهي از دهستان هلايجان است که در بخش ايزه شهرستان اهواز واقع است و110 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج6(.

8- دهي از دهستان عليشيروان است که در بخش بدره شهرستان ايلام واقع است و 150تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 5)

9- دهي از دهستان بهمئي سرحدي است که در بخش کهکيلويه شهرستان بهبهان واقع است و200 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 6)

10-دهي از دهستان هلايجان است که در بخش ايزه شهرستان اهواز واقع است و110 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 6)

11- دهي از دهستان کاکي است که در بخش خورموج شهرستان بوشهر واقع است و 140تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 7.)

12- دهي از دهستان حومه بخش زرند است که در شهرستان کرمان واقع است و175 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيائي ايران ج5)

تلخاب از روستا هاي قديمي محسوب مي شود که در کتاب ارزشمند تاريخ قم آنر جزء روستاق کوزدر قديم نامبرده اند .

نوشته شده در شنبه 11/12/1386ساعت 3:41 عصر توسط حميدرضا تلخابي
نظرات ديگران()

[آرشيو شده ها]

ليست کل يادداشت هاي اين وبلاگ

[22/3/1387- 10:41 ع] عکس از گوشه وکنار تلخاب
[31/2/1387- 3:2 ع] معرفي تلخاب
[11/12/1386- 3:41 ع] مکان هاي با نام تلخاب

نام:
ايميل: