جغرافیای تلخاب(فراهان)

Click for a larger view

نوشته شده در چهارشنبه 22/3/1387ساعت 10:41 عصر توسط حمیدرضا تلخابی
نظرات دیگران()

حوضه ابخیز تلخاب با مساحتی برابر 92/54هکتار از لحاظ تقسیمات استانی در بخش فراهان شهرستان تفرش (دهستان فشک) واز لحاظ موقعیت جغرافیایی بین طول های 56/33/49 تا 39/40/49 ودر عرض های جغرافیایی 39/45/34 تا 16/40/34 واقع گردیده است واز طرف شمال با روستای ارزومند،از طرف غرب با روستای ضیااباد،از طرف شرق با چاقر

واز طرف جنوب با روستای کاظم اباد همسایه است همچنین از طرف شمال غرب با روستای رکین ،از طرف جنوب غرب با روستای شیرین اباد وعباس اباد،شمال شرقی با کلاواز طرف جنوب شرق با روستای فشک همسایه است .

بلند ترین نقطه ارتفاعی کوه قوش قیه سی درشمال منطقه با ارتفاع 2239متر از سطح ابهای ازاد و پست تریننقطه حوضه که در محل خروجی زیر حوضه aمی باشد دارای ارتفاع 3/1837متر از سطح دریا است .

تلخاب در شمال منطقه فراهان قرار گرفته است که فاصله ان از طریق جاده اسفالته تا فرمهین 30کیلو متر وتا شهر اراک 65 کیلومتر وتا تهران 270کیلو متر است وبزرگترین روستای فراهان می باشد ودر مجموع 183/0از کل مساحت استان را شامل می شود.

هواشناسی:

از نظر هواشناسی حوضه دارای متوسط بارندگی 304 میلیمتر ، درجه حرارت متوسط56/11سانتیگراد،حجم بارندگی کل حوضه تلخاب9/ 15 میلیون متر مکعب ،میانگین درجه حرارت حد اکثر 4/18سانتی گراد و میانگین حد اقل سالیانه 34/5سانتی گراد است . منطقه از لحاظ اقلیم دارای اقلیم نیمه خشک ،متوسط رطوبت سالیانه 2/52در صد،تعداد روز های یخبندان114 روز ،تعداد روز های ابری سالیانه 61/32 روز ، متوسط

ساعات افتابی سالیانه 9/2981 ساعت ،تبخیر وتعرق واقعی309میلی متر ،تبخیر وتعرق پتانسیل سالیانه961 میلیمتر می باشد. با توجه به این ارقام واطلاعات می توان توجه داشت که این منطقه برای احداث سد مناسب میباشد چون هم از لحاظ پوشش گیاهی –ژئومورفولوژی ورواناب سطحی دارای محیطی بالا می باشد و از نظر اب وهوایی حوضه تلخاب وبخصوص بخش فراهان به دلیل همجواری با کویر میقان اراک سبب شده است که زمستان های سرد خشک وتابستان هایی تا حدودی گرم داشته باشد.

شواهد ژئومرفولوژیکی عملکرد گسل های تبرته و تلخاب در فرونشست چاله میقان

یکی از مهمترین شواهد ژئومرفولوژیکی میزان و نحوه عملکرد خطوط گسلی، ویژگیهای ژئومرفولوژیک عوارض پیرامون آنها و به ویژه مرفولوژی مخروط افکنه ها و سلسله مراتب آنها از نظر زمانی، مکانی و توپوگرافی است. محدوده تحت بررسی، چاله مرفوتکتونیکی کویر میقان اراک می باشد. از آنجا که متغیرهای مؤثر در تکامل ژئومرفولوژیکی این حوضه فراتر از خط تقسیم پیرامون آن عمل نموده اند، بنابراین محدوده تحت بررسی به چهار گوش نقشه زمین شناسی قم تعمیم داده شده است. فرضیه تحقیق ارتباط هیدرولوژیکی در حوضه مسیله و چاله میقان اراک را حکایت می کند. براساس این فرضیه، حوضه میقان تا اواخر پلیوستوسن یکی از زیر حوضه های چاله مسیله بوده است. سرانجام فعالیت گسل های حاشیه ای(گسل های تلخاب و تبرئه) و جهش گرابنی آنها موجب تفکیک چاله میقان از حوضه مسیله شده است. بررسی شواهد موجود از جمله مرفولوژی مخروط افکنه های قدیمی و جدید، موقعیت، جهات و جهش گسل ها، رسوب شناسی چاله میقان و همچنین بررسی اختلاف ارتفاع موجود بین سطوح مخروط افکنه ای قدیمی و خط تقسیم بین حوضه های میقان و چاله مسیله از مهمترین شواهدی هستند که فرضیه فوق را اثبات می کنند.

گسل تلخاب

این مرز بصورت گسل خمیده با راستای شمال غرب - جنوب شرق از مزوزوئیک تا کواترنری فعال بوده و زون هفتاد قله را از زون آشتیان - نراق (یا رشته کوههای آتشفشانی ارومیه - دختر) جدا میکند. این گسل از روستای تلخاب در شمال غرب حوضه (شمال غرب فرمهین) تا جنوب غرب به سمت کوههای هفتاد قله ادامه دارد. این گسل در سالهای اخیر از نظر زلزله خیزی فعال بوده و به نظر می رسد ادامه آن به سمت دلیجان و کوههای هستیجان (مسیر جاده دلیجان - اصفهان) کشیده شده باشد.

بررسی نقشه گسل حوضه آبریز اراک نشان داد که هر یک از گسل های تلخاب و تبرته ضمن اصلی بودن دارای گسل های مجموعه گسل فرعی به موازات خود می باشند

زبان وگویش مردم تلخاب

زبان مردم تلخاب خلجی میباشد و خلج ها از ایل های قدیمی کشورند و خاستگاه این ایل بر اساس سوابق تاریخی در کشور افغانستان بوده است و گفته می شودخاستگاه انان از منچوری چین است .البته گفته می شود که این ایل در برابر مغولان صف آرایی کرد و در برابر آنها ایستادگی نمود ودر زمان سلطان محمد خوارزمشاه بین او و بزرگان قوم خلج اختلاف می افتد و در نهایت خلجها لشگر سلطان محمد را ترک میکنند .

زبان خلجی و ترکی هر دو دارای یک خاستگاه اند و هردوریشه مغولی دارند ویا از زبان غزها منشعب شده اند. هر کلمه که در زبان ترکی با "ت شروع شود در زبان خلجی با " د " شروع می شود مثلا" در ترکی دگرمان =تگرمان = آسیابمی باشد . در روستا های زیادی در فراهان و آشتیان و قم به این زبان تکلم میکنندمثل واشقان در منک نوده و ماستر و خلجستان . زبان خلجی در عین حال با زبانهای هند و اروپایی مثل انگلیسی قرابت دارد مثلا"کلور همان سرد کننده یاکولر است ویا برک به معنی بریده شدن شیر خوراکی است و یا کلمات تا تاو آتا به معنی پدر و اوت یا هوت به معنای گرما در هردو زبان مشترکند.در این زبان مثل ترکی وانگلیسی صفت قبل از موصوف قرار میگیرد .مثلا" قارا تن یا پیراهن سیاه که دقیقا" برعکس زبان فارسی است .

از لحاظ دستور زبان به ? صیغه منتهی میگردد. مثلا" صرف فعل دیدن در زبان خلجی بدین صورت است :

کردیم =دیدم-کردی-کرده - کردیگ -کردلر -کررلر

کرایم= میبینم

کرمیشم=دیده ام

کرررم = میبینم

کر میشتم = دیده بودم

گرمیشتک = دیده بودیم

مردم خوب روستای همخون و خونگرم تلخاب باعث افتخار مردم فراهان اند .زیرا از لحاظ اقتصادی فعال و همراه و همدل با مردم منطقه اند .این روستا بزرگترین روستای کشور در زمینه تولید گوشت قرمز است و در کشور دارای رتبه اول از این لحاظ می باشد.

این روستا در عین حال پر جمعیت ترین روستای منطقه فراهان است وبا 850خانوار و جمعیتی حدود 3500نفر در سال1385بزرگترین روستای فراهان محسوب میشود .

از لخاظ امکانات رفاهی و بهداشتی و آموزشی نسبت به سایر روستا های منطقه وضعیت مطلوبی دارد.منبع: وبلاگ فراهان انلاین

ترکی خلج:
این لهجه از زبان ترکی که منحصر به کشور ایران می باشد توجه دانشمندان ترک شناش جهان را به خود جلب کرده است. طبق بر آوردی که در سال 2000 میلادی صورت گرفته حدود 50 هزار نفر ترک خلج در شمالشرق شهر اراک در استان مرکزی و نیز پراکندگی اندکی در برخی مناطق استان قم دارند.
ترکی خلجی شباهت بسیار به ترکی آذری دارد لیکن کلمات ترکی باستان بصورت انحصاری در این لهجه بوفور یافت می شود و در حقیقت این لهجه از ترکی را تبدیل به پلی برای محققان ترکی باستان برای نیل به ترکی مادر کرده است. طبق نظریه نوع بندی بر اساس شیوه مکتوب، ترکی به سه دوره تقسیم می شود:
1- ترکی باستان: شامل زبان گوی ترک،اویغوری وقرقیزی باستان
2-ترکی میانه دارای سه شاخه زیر:
الف- دوره تثبیت زبان ادبی ترکی اویغوری و پیرایش متون مانوی و بودائی
ب- دوره زبان ادبی ترکی چاغاتای
پ- دوره زبان ادبی ترکی اوغوزی و قبچاقی
3- ترکی نوین، شامل همه زبان های ترکی معاصر .
در حقیقت دانشمندان ترک شناس قبل از معطوف شدن به وجود لهجه ترکی خلجی در ایران ناچار بودند برای تحقیق در دوره های ترکی باستان و میانه به کتب مکتوب و سنگ نوشته ها و اسناد تاریخی استناد نمایند ولی لهجه ترکی خلجی به عنوان شاهدی زنده در مقابل دانشمندان قرار گرفت.
البته ترکی باستان یک زبان مرده همانند زبان اوستایی نیست زیرا که ترکی معاصر ادامه منطقی همان شیوه است. در حالیکه اکثر زبانهای مرده مثل اوستایی نه از زبان دیگر ریشه گرفته آند و نه در زبان دیگری اداوه یافته‌اند.

نوشته شده در سه‏شنبه 31/2/1387ساعت 3:2 عصر توسط حمیدرضا تلخابی
نظرات دیگران()

+ مکان های با نام تلخاب

نام 12روستا در فرهنگ جغرافیای ایران آمده است که تمامی این روستا ها به نام تلخ اب یا تلخاب شهرت دارند ونام آنها به قرار زیر است:

1 - دهی از دهستان فراهان علیاست که در بخش فرمهین شهرستان اراک واقع است و 1320 تن سکنه دارد (از فرهنگ جغرافیایی ایران (2 ج

2--دهی از دهستان زنجانرود است که در بخش مرکزی شهرستان زنجان واقع است و410 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 2)

3- دهی از دهستان شهر ویران است که در بخش حومه شهرستان مهاباد واقع است و 480تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج )

4- دهی از دهستان آتش بیک است که در بخش سراسکندر شهرستان تبریز واقع است و435 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج2)

5- دهی از دهستان هندمینی است که در بخش بدره شهرستان ایلام واقع است و180 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5)

6- دهی از دهستان بهمئی سرحدی است که در بخش کهکیلویه شهرستان بهبهان واقع است و200 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج6)

7- دهی از دهستان هلایجان است که در بخش ایزه شهرستان اهواز واقع است و110 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج6(.

8- دهی از دهستان علیشیروان است که در بخش بدره شهرستان ایلام واقع است و 150تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5)

9- دهی از دهستان بهمئی سرحدی است که در بخش کهکیلویه شهرستان بهبهان واقع است و200 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6)

10-دهی از دهستان هلایجان است که در بخش ایزه شهرستان اهواز واقع است و110 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6)

11- دهی از دهستان کاکی است که در بخش خورموج شهرستان بوشهر واقع است و 140تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 7.)

12- دهی از دهستان حومه بخش زرند است که در شهرستان کرمان واقع است و175 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج5)

تلخاب از روستا های قدیمی محسوب می شود که در کتاب ارزشمند تاریخ قم آنر جزء روستاق کوزدر قدیم نامبرده اند .

نوشته شده در شنبه 11/12/1386ساعت 3:41 عصر توسط حمیدرضا تلخابی
نظرات دیگران()

لیست کل یادداشت های این وبلاگ

[22/3/1387- 10:41 ع] عکس از گوشه وکنار تلخاب
[31/2/1387- 3:2 ع] معرفی تلخاب
[11/12/1386- 3:41 ع] مکان های با نام تلخاب

نام:
ایمیل: